Нефтийн үнэ өсөж, дэлхийн зах зээл дахин түгшиж байна. АНУ, Ираны хоорондын цэргийн мөргөлдөөн дахин хурцдаж, дэлхийн эдийн засагт хамгийн том эрсдэлийн нэг болох Хормузын хоолойн тээвэрлэлтийн асуудал анхаарлын төвд орлоо. Есдүгээр сарын 2-нд АНУ Ираны өмнөд хэсэгт шинэ цохилт өгсний дараа Иран Персийн булан дахь АНУ-ын холбоотнуудын байрлал руу хариу цохилт хийсэн байна. Үүний зэрэгцээ Хормузын хоолойгоор дамжин өнгөрөх хөлөг онгоцны хөдөлгөөн эрс буурчээ. Ердийн үед 10 хоногийн дунджаар өдөрт ойролцоогоор 13 түүхий эдийн хөлөг нэвтэрдэг байсан бол мягмар гарагт ердөө дөрөв нэвтэрсэн байна. Хормузын хоолой бол дэлхийн эрчим хүчний зах зээлийн хамгийн чухал гарцуудын нэг. Мөргөлдөөнөөс өмнө дэлхийн газрын тосны нийлүүлэлтийн ойролцоогоор тавны нэг нь энэ замаар дамждаг байсан юм. Тиймээс тээвэрлэлт удаан хугацаагаар доголдвол зөвхөн Ойрх Дорнод бус, дэлхийн бүх улс орны шатахуун болон тээврийн зардалд нөлөөлөх эрсдэлтэй. Нефтийн үнэ $100-д ойртов Мөргөлдөөн эрчимжсэнтэй холбоотойгоор Brent маркийн нефтийн үнэ есдүгээр сарын 2-нд 95.63 ам.долларт хүрч, WTI нефть 91.01 ам.доллар болсон байна. Зах зээлд Хормузын хоолойгоор дамжих нийлүүлэлт цаашид хэр хэмжээгээр тасалдах вэ гэдэг хамгийн том асуулт болоод байна. Үүнээс өмнө буюу есдүгээр сарын 1-нд Brent нефтийн үнэ нэг өдрийн дотор 4.6 хувиар өсөж, 94.65 ам.долларт хүрсэн нь долдугаар сарын сүүлээс хойших хамгийн өндөр хаалтын үнэ байжээ. Монголд ямар хамаатай вэ? Монгол Улс газрын тосны бүтээгдэхүүний хэрэгцээгээ их хэмжээгээр импортоор хангадаг учраас дэлхийн нефтийн үнэ удаан хугацаанд өндөр хэвээр байвал шатахууны импортын өртөг нэмэгдэх, тээврийн зардал өсөх, улмаар бараа бүтээгдэхүүний үнэд дарамт үүсэх эрсдэлтэй. Гэхдээ одоогоор “нефтийн үнэ өссөн = Монголд шатахууны үнэ шууд өснө” гэж дүгнэхэд эрт. Нийлүүлэлтийн гэрээ, валютын ханш, Монголын дотоодын нөөц болон импортлогчдын үнийн бодлого зэрэг олон хүчин зүйл нөлөөлнө. Харин Хормузын хоолой удаан хугацаагаар хаагдаж, дэлхийн нефтийн нийлүүлэлт бодитоор тасалдвал Монголын эдийн засагт ч шууд бус нөлөө нь мэдрэгдэх хамгийн бодит эрсдэлтэй. Ойрх Дорнодын дайн одоо зөвхөн улс төр, цэргийн асуудал биш — дэлхийн шатахуун, инфляц, тээврийн зардлын асуудал болж байна.