Монголчууд эртнээс 5, 8, 9, 10, 13 нүдтэй цацал хэрэглэж ирсэн бөгөөд “хөх мөнгөн тэнгэр эцэг, хөрст алтан дэлхий эх минь” хэмээн залбирч байгаль дэлхийн ааш аягт зохицон амьдарч ирсэн түүхтэй. Цацал гэдэг нь “газар дэлхийд дээж өргөхөд зориулж хийсэн есөн нүх (нүд)-тэй мод” ажээ. Цацал өргөх нь монгол хүний аж төрөн суугаа нутаг ус, орчлон дэлхий, тэнгэр огторгуйг тахин шүтэж, аргадан тайтгаруулж, хайр энэрлийг нь хүссэн зан үйл юм.
Монголчууд “Black Mirror”, “American horror story” зэрэг антологи цувралуудыг сайн мэднэ. Тэгвэл Монголд анх удаа антологи цуврал гарах гэж байгааг та мэдсэн үү?
XI-XII зууны үед холбогдох “Бугын эврэн элэгтэй нум сум, үйсэн хоромсого, бургасан мөстэй, төмөр зэвт сумнууд”-ыг толилуулж байна.
Номыг дээд шүтээн болгон урладаг уламжлал дэгээр хүрэн сум модоор зөрүүлэг хавсран, тагнай сугсуургад углуургадан ур зангидаж, түмэн наст лугаа алтан од суулган, хар сум модоор хөл тулааг бататган, зээ хашлагаар “донтор”-ын утгыг бэлгэдэжээ.
Эл ширээ нь харьцангуй жижиг буюу урт нь 28 см, өргөн нь 14 см, өндөр нь 13 см байна. Эл ширээний эзэн А.Амар нь харь гүрний дарамт шахалтаар дүүрэн он жилүүдэд БНМАУ-ын ерөнхий сайдын албыг 2 ч удаа хашиж (1928-1930, 1936-1939) шинэ тулгар улсынхаа тусгаар тогтнол, хөгжил дэвшлийн төлөө амь биеэ огоорон зүтгэж ирсэн төрийн зүтгэлтэн байлаа.
Отгоны бөөрөнхий шар чулуун гуурсны нуруун тал нь хавтгай. Малгайн отго тогосын нэг нүдэн өдтөй буй нь олон удаа зэрэг хэргэм хүртэж яваагүй, 1911 оноос эхлэн Монголын үндэсний тусгаар тогтнолын төлөө гадаад дайсантай амь хайргүй удаа дараа байлдаж, тухай бүр ялалт байгуулсан учир Богд хаант Монгол улсын Засгийн газраас Манлай ван цол хэргэм шагнасан байна.
Түүний хоёр хажууд цэцэг навчин хээтэй дэлбээ мэт хэсэг үргэлжлэх хийгээд титэмний суурь бүслүүр, их бие дээр эрдэнийн чулуу шигтгэж байсан нуух хоногууд харагдана. Уг дурсгалыг Монгол Улсын Засгийн Газрын 2003 оны 124 тоот тушаалаар “Хосгүй үнэт дурсгалт зүйл”-ээр батлагдсан.
Монголын Үндэсний музейн сан хөмрөгт маршал Х.Чойбалсангийн эдэлж хэрэглэж байсан болон гадаадын төлөөлөгчдөөс хүлээн авсан бэлэг дурсгалын зүйл нэлээд хадгалагдаж байдаг. Ийм үзмэрийн нэг бол цайны иж бүрэн шаазан эдлэл юм.
2. ГЭРЛЭЛТ БОЛ МЭДРЭМЖ. Гэрлэлт бол хариуцлага бас хамгаалалт.
Музейд өнгөрсөн түүхийн гэрч, хосгүй ховор, хамгийн гэх тодотголтой бүхэн бий. Тэдгээрийн нэг нь Манж гүрэн сүүлчийн амьсгалаа авч байсан тэртээ ХХ зууны эхэнд Монголын алс баруун хязгаарт дугуйлан байгуулж зарга өдүүлэх зэргээр шударга үнэний төлөө бурангуй ёсны эсрэг тэмцэж Ард хэмээн алдаршсан Аюушийн хэрэглэж байсан хуучин бор түрийвч юм.
Монголын бурхан шашны тэргүүн, Тавдугаар Богд Жибзундамба хутагт Лувсанчүлтэмжигмид /1815-1825/ бол Монголчуудын дунд алдаршиж үеэс үед ам дамжин яригдаж ирсэн эрхэм хүмүн байжээ. Түүний өмсөж байсан хэмээх нэгэн гутал Монголын Үндэсний музейд хадгалагдаж байдаг. Төдий л олон хүн мэдэхгүй ховор сонирхолтой эл үзмэрийг Сан хөмрөгч Б.Ууганбаярын судалгаагаар та бүхэнд толилуулж байна.
Монголын Үндэсний музейн Алтан сан хөмрөг Монголын уламжлалт хувцас (XVII-XX зууны эхэн)
Монгол Улсад хөл хорионы чанга дэглэмтэй энэ үед үйлчилгээний олон салбар үйл ажиллагаагаа явуулах боломжгүй болж зогсолт хийлээ. Харин дэлхийн бусад улсуудад аль хэдийнээ Ковид-19-өөс үүдсэн хөл хорионд тохируулан бизнес бүр өөр өөрийн шинэ арга барилыг олж урагшилсаар байгаа билээ. Түүний нэг нь кино урлагийн салбар бөгөөд энэхүү хүндрэлтэй нөхцөл байдлын үеэр алсын зайнаас хэрхэн хамтран ажиллаж, кино контент бүтээх технологийн инновацийг уран бүтээлчид эрэлхийлж байна.
Киноны эмэгтэй гол дүрд Монголын киноны нууц амрагийн дүрийг "тултал" нь бүтээсэн, халуухан бүсгүй Э.Пүрэвжаргал тогложээ. Харин киноны эрэгтэй гол дүрийг нууцалж байгаа аж.
УДБЭТ-аас өнөөдөр Б.Асафьев "БАХЧИСАРАЙН ОРГИЛОЛТ БУЛАГ" балетын лайвыг фэйсбүүк хуудсаараа хүргэхээр болжээ.
Энэ жил "Чингис хаан" одонг УИХ-ын гишүүн асан, МУГЖ, дуучин С.Жавхланд хүртээх тухай мэдээлэл цацагдаад байна. Өөрөөр хэлбэл түүний санаачлан хэрэгжүүлсэн "Хамаг-Монгол" төсөлд энэхүү хүндэт шагналыг олгохоор шийдвэрлэсэн тухай ойрын эх сурвалж мэдээллээ.
2000-аад оны үеийн найзууд аа, хагассайнд хэдүүлээ ханатлаа унтаж амардаг юм чинь дуулсан дуу болгон нь хит болсон дуртай хамтлаг, дуучидтайгаа хамт дуулж, бүжиглэж, доргиж, цэнгэж, бут авцгаая, тэгэх үү? Тасалбар захиалахад амархан... 80044411, 99606606 дугаар руу залгахад л хангалттай. Хамт олон, найз нөхөдтэйгөө хүрэлцэн ирэхийг хүссэн хүмүүст дуулгахад, зургаагаас дээш тасалбар захиалбал үнэгүй хүргэж өгөх юм байна шүү.
“The Voice Of Mongolia” шоуны шүүгч, "Киви" хамтлагийн ахлагч, дуучин Ука өнөөдөр буюу өөрийн төрсөн өдрөөрөө “Алтангадас” одонгоор шагнууллаа.
Өсвөр үеийн залууст чиглэсэн сонирхолтой контент дутмаг энэ цаг үед залуусын хандалтыг соронзон мэт татаж чадсан Хандгай комикс дүр нь улам хөгжиж, бүрэн хэмжээний мөүшн комик /motion comic/ буюу комикс дээр суурилсан, нэгэн төрлийн хүүхэлдэйн кино болж, үзэгчдэдээ хүргэхээр өнөөдрөөс цогц төслөө эхлүүлж байна. Хандгай дүр дээр суурилсан “Өвгөн хуурч” нэртэй бүрэн хэмжээний мөүшн комик кино нь 80 минутын өргөн дэлгэцийн кино байх болно.
Соёлын сайдын зөвлөлийг байгуулжээ. Анхдугаар хуралдаанаа маргааш буюу арваннэгдүгээр сарын 5-ны өдрийн 10.00 цагт Соёлын яамны хурлын танхимд хийх юм байна. Хуралдаанаар соёлын салбарын бүтээн байгуулалт, УИХ-аар хэлцэгдэж буй Соёлын тухай хууль, Киноны тухай хууль, Музейн тухай хуулийн төслүүдийн танилцуулга хийнэ.